Peer Review

فرآیند داوری

چارچوب شفاف بررسی و ارزیابی علمی دست‌نوشته‌ها از دریافت تا تصمیم نهایی.

وضعیت اجرایی: این صفحه چارچوب سیاستی نشریه را مشخص می‌کند. جزئیات نهایی مدل داوری، تعداد داوران و نحوه ناشناس‌سازی پیش از آغاز انتشار رسمی به‌صورت قطعی اعلام خواهد شد.

هدف از داوری

هدف داوری علمی کمک به ارزیابی کیفیت، اعتبار، اصالت و اهمیت پژوهش و فراهم‌کردن بازخورد تخصصی برای بهبود دست‌نوشته است. داوری نباید صرفاً به ویرایش زبانی محدود شود و باید بر استدلال علمی، روش، شواهد، تحلیل و سهم پژوهش تمرکز داشته باشد.

مراحل بررسی

۱. دریافت و ثبت

دست‌نوشته و اطلاعات همراه آن دریافت و برای بررسی اولیه ثبت می‌شود. کامل بودن فایل‌ها و اطلاعات نویسندگان نیز در این مرحله بررسی خواهد شد.

۲. غربالگری اولیه

تناسب موضوعی، ساختار، رعایت راهنمای نویسندگان، اصالت ظاهری و مسائل آشکار اخلاق پژوهش بررسی می‌شود.

۳. انتخاب داور

برای دست‌نوشته‌های واجد شرایط، داور یا داوران دارای تخصص مرتبط انتخاب می‌شوند. تعارض منافع باید پیش از پذیرش داوری بررسی شود.

۴. ارزیابی تخصصی

داوران درباره کیفیت علمی، روش‌شناسی، استدلال، شواهد، منابع و سهم مقاله گزارش تخصصی ارائه می‌کنند.

۵. اصلاح و بازبینی

در صورت نیاز، نویسنده نسخه اصلاح‌شده و پاسخ روشن به نکات داوران را ارائه می‌کند و ممکن است مقاله برای بررسی مجدد ارسال شود.

۶. تصمیم نهایی

تصمیم پذیرش، اصلاح یا رد بر اساس ارزیابی علمی و سیاست‌های نشریه اتخاذ می‌شود. اصلاح مقاله به‌معنای تضمین پذیرش نیست.

معیارهای اصلی ارزیابی

  • تناسب موضوع با اهداف و دامنه نشریه.
  • اصالت و اهمیت مسئله پژوهش.
  • وضوح پرسش یا هدف پژوهش.
  • استحکام چارچوب نظری و روش‌شناختی.
  • اعتبار داده‌ها، شواهد و شیوه تحلیل.
  • انسجام منطقی و ساختار علمی مقاله.
  • دقت و کفایت منابع و ارجاعات.
  • روشنی نتیجه‌گیری و ارتباط آن با یافته‌ها.
  • میزان سهم علمی و ارزش افزوده پژوهش.

مسئولیت‌های داوران

داور باید مقاله را محرمانه بررسی کند، از استفاده شخصی از اطلاعات دست‌نوشته خودداری نماید، تعارض منافع احتمالی را اعلام کند، از اظهارنظرهای شخصی یا غیرمرتبط بپرهیزد و نقد خود را به‌صورت مستند، روشن و سازنده ارائه دهد. داور همچنین نباید از نویسنده درخواست ارجاع‌های غیرضروری برای افزایش ارجاعات شخصی یا مجله‌ای داشته باشد.

محرمانگی و ناشناس‌سازی

دست‌نوشته و گزارش داوری در طول فرآیند بررسی محرمانه تلقی می‌شوند. نوع دقیق داوری و سطح ناشناس‌سازی پس از نهایی‌شدن سیاست اجرایی نشریه در همین صفحه اعلام خواهد شد. اطلاعات داوران یا نویسندگان جز در چارچوب سیاست رسمی نشریه و الزامات قانونی منتشر نخواهد شد.

حق نویسنده برای اصلاح

در مواردی که اصلاحات درخواست شود، نویسنده باید تغییرات انجام‌شده را به‌صورت روشن مشخص کند و در صورت وجود اختلاف نظر علمی، پاسخ مستدل ارائه دهد. صرف نظر متفاوت نویسنده با داور مانع پاسخ علمی نیست؛ تصمیم نهایی بر عهده تحریریه است.

اعتراض به تصمیم

اعتراض باید مستند، محترمانه و محدود به مسائل علمی یا خطاهای قابل بررسی در فرآیند ارزیابی باشد. اعتراض، به‌خودی‌خود به معنای پذیرش مقاله یا الزام به تغییر تصمیم نیست و در چارچوب سیاست‌های رسمی نشریه بررسی خواهد شد.

نکته مهم درباره زمان داوری

نشریه از اعلام زمان‌های غیرواقعی یا تضمین پذیرش خودداری می‌کند. مدت بررسی بسته به موضوع مقاله، دسترسی به داور متخصص، نیاز به اصلاح و تعداد دورهای ارزیابی متفاوت است. پس از آغاز انتشار رسمی و شکل‌گیری داده‌های واقعی، شاخص‌های زمانی قابل گزارش در صفحه اطلاعات و آمار درج خواهند شد.